Saldıray'dan Memleket Manzaraları

Jonathan Rugman ve Roger Hutchings’in yazdigi Ataturk’s Children – Turkey and the Kurds isimli kitabi okuyordum. Kitabin onsozunde 1994 senesinde Turkiye’nin dunyanin en buyuk silah ithalatcisi oldugunundan bahsediliyor. Ve bu silah satislarinin %80′i ABD tarafindan yapildigi icin Amerikan hukumetinin 1995 yilinda Amerikan Icisleri Bakanligi tarafindan yayimlanan ve Turkiye’deki insan haklari ihlallerinden cok sert bir dille bahseden rapor karsisinda sessiz kaldigini soyluyordu… Yazar kaynak belirtmemis, belki de onsoz oldugu icin ama dayanamadim, sizler icin arastirdim.

Oncelikle bu baglantidan ogrendigime gore 1994′te TSK mevcudu tam tamina 811.000 askermis. Dunyada yedinci siraya yerlestirken Avrupa’nin en buyuk ordusu olmus (Ilk alti isim sirasiyla Cin, ABD, Rusya, Hindistan, Kuzey Kore ve Vietnam). 1994′te asker sayisi bir onceki seneye gore mevcut %18′i artmis. Ayrica bu tablodan da anlasilacagi uzere Turkiye’nin 1994′teki toplam askeri harcamasi 5 milyar dolar civarinda, gayrisafi milli hasilanin %4′u, 1000 kisiye 13 silah altinda asker dusuyor… Hemen yapalim hesabi, 500 erkegin 13′u silah altinda. Bu 1994′te tum erkeklerin  %2-3 civari silah altinda demek. Kitabin onsozunde yer alan bilgiye gelirsek, yine University of Illinois’in bilgilerine gore Turkiye 950 milyon dolarlik silah ithalatiyla dunyada birinci degil altinci sirada yer aliyor. Neyse artik bir dahaki sefere…

1994′ten biraz gunumuze dogru uzanirsak, 1998-2002 yillari arasinda Turkiye 4.7 milyar dolarlik silah ithalatiyla dunyada 4. sirada yer almis bu siteye gore. Bu ithalatin %60 civari ABD’den gelmis. Turkiye’nin girdigi top 10 listesinden bir hayir cikmaz zaten diye dusunuyorum. Burada da 1980-1999 arasi ABD’nin Turkiye’ye yaptigi silah satis miktarinin tablosu var, cok guzel cok.

 Son olarak yazarlarimizin kitapta bahsettigi 1995 ABD Icisleri Bakanligi’nin raporu da burada. Kibris ve insan haklari ihlalleri konularina deginilmis. Raporun ozetinde Turkiye’nin onemli bir NATO uyesi ve ABD muttefiki oldugu, ama PKK ile mucadelede insan haklari ihlalleri oldugu, koylerin yakilip bosaltildigi ve sorunun cozumu icin daha sivil yollar denenmesi gerektigi soylenmis. Bir de unutmadan Amerikan Bilimadamlari Federasyonu’nun (Federation of American Scientists) sayfasinda Turkiye’ye ABD silahlari satisiyla ilgili guzel bir bolum var, baslamisken illa bunu da okuyalim.